Integracja sensoryczna a muzykoterapia

Muzykoterapia

Integracją sensoryczną nazywamy zdolność do odczuwania, rozumienia, a następnie przetwarzania informacji, które są dostarczane w codziennym życiu przez zmysły. Bodźce te powinny wywołać określone zachowania, oraz odczucia.

W prawidłowo funkcjonującym organizmie motoryka ciała dostosowuje się do otoczenia i sytuacji w jakiej znalazło się dziecko, co następuje w sposób naturalny.

Najczęściej występujące zaburzenia sensoryczne

Nieprawidłowe rejestrowanie bodźców zewnętrznych - zbyt słaba reakcja na dotyk, ruch, opóźniona reakcja na bodźce zewnętrzne, lub bardzo gwałtowna wprost agresywna, często rodzice zgłaszają, że dziecko wydaje się być w letargu i trudno wywołać u niego określone zachowania ( reakcja na ból, łaskotanie, ciepło, zimno itp.)

Trudność z modulacją - nie lubi zmian w codziennym życiu ( ma problem z akceptacją zmian w planie dnia), nie chce wykonywać czynności w inny niż dotychczas sposób, jest bardzo aktywne, a nawet nadpobudliwe,łatwo się rozprasza, ma trudności z przejściem od jednej czynności do drugiej, często jest wycofane, sprawia wrażenie nieobecnego (zamkniętego w swoim świecie, do którego trudno dotrzeć)

Trudność z integracją ( odpowiedzią na bodźce z otoczenia) kłopot z motoryką i koordynacją obu stron ciała, może reagować niezdarnie na bodźce zewnętrzne jakby miało zaburzoną świadomość swojego ciała. Trudność z integracją w obserwacjach rodziców często jest określana jako bardzo słaby refleks dziecka, gapowatość.

Podział integracji sensorycznej

Integrację sensoryczną dzielimy na trzy układy, które powinny ze sobą współpracować:
Układ dotyku - obejmuje wszystkie odczucia związane z dotykiem np.: ciepło - zimno, ostre - tępe, czuły dotyk - szarpnięcie itp.
Układ przedsionkowy - koordynujący wszystkie samoczynne reakcje ruchowe u człowieka: utrzymanie równowagi, ruch gałek oka, charakterystycznym i łatwym do obserwacji jest sposób w jaki dziecko reaguje na potknięcie tzn czy próbuje złapać równowagę czy też upada jak niemowlak uczący się chodzić.
Układ prioprioceptywny - układ ten wykorzystuje informacje przesłane przez mięśnie i stawy wysyłając sygnał do mózgu o pozycji ciała. Dzięki prawidłowej pracy tego układu człowiek jest zdolny do utrzymania długopisu lub ołówka w ręku, stania w miejscu z utrzymaniem równowagi, czy gry w piłkę.

Zaburzenia sensoryczne

Jeśli przekaz informacji między tymi trzema układami jest nieprawidłowy, lub któryś z nich pracuje niewłaściwie mówimy o zaburzeniach sensorycznych.

Najczęściej spotykane symptomy wskazujące na problemy z integracją sensoryczną u dzieci:

  • nadwrażliwość, lub słaba wrażliwość na dotyk, ruch, hałas, bodźce wzrokowego
  • bardzo duża,lub mała aktywność fizyczna
  • słaba koordynacja ruchowa
  • słabe umiejętności językowe ( dziecko późno zaczyna mówić i mówi niewyraźnie mimo upływającego czasu)
  • opóźnienie rozwoju ruchowego ( mamy tu do czynienia z małą i dużą motoryką)
  • trudności w nauce ( trudność w przyswajaniu wiedzy zarówno szkolnej jak i poza szkolnej np.: nauka przekazywana w programach edukacyjnych, czy wiedza o świecie przekazywana przez rodziców)
  • brak organizacji ( nauka, zabawa, wyjście z domu, ubieranie itp.)
  • nieprawidłowe zachowanie - dziecko jest nadpobudliwe, agresywne, ignoruje uwagi rodziców, lub nie reaguje na upomnienia opiekuna robiąc swoje.

Niska samoocena.
Przyczyny zaburzeń sensorycznych mogą być różne i powstawać w różnych etapach rozwoju. Począwszy od  okresu ciąży i  przebytych infekcji, oraz chorób typowych dla stanu odmiennego, a także spożywanie wszelkiego rodzaju używek. W okresie okołoporodowym,  wpływ na zaburzenia sensoryczne mają wszelkie komplikacje związane z przebiegiem porodu, lub przedwczesnym porodem ( układ nerwowy nie jest w pełni ukształtowany). Zaburzenia sensoryczne mogą również powstać w kolejnych etapach życia na skutek uwarunkowań genetycznych, opóźnienia rozwoju psychoruchowego (najczęściej spotykane u małych dzieci ciężko chorujących i po urazach kości i przy długotrwałym unieruchomieniu ) Dodatkowym czynnikiem mogącym zachwiać integrację sensoryczną u dzieci jest zbyt mała aktywność fizyczna, długotrwałe, regularne przesiadywanie małego dziecka przed telewizorem lub komputerem, a także wyręczanie dziecka w codziennych czynnościach, które kształtują integrację sensoryczną  np.: samodzielne jedzenie ( trafianie widelcem lub łyżką do ust, samodzielne ubieranie, zakładanie butów, malowanie, budowanie z klocków itp.)

Muzykoterapia

Najskuteczniejszą metodą terapii dla dzieci z zaburzeniami sensorycznymi jest muzykoterapia, która najlepsze efekty przynosi u dzieci w wieku od 4 do 9 lat w szczególnych przypadkach do 12 roku życia. Dlatego tak ważna jest obserwacja dziecka przez rodziców i szybka reakcja jeśli zostaną zauważone nieprawidłowości w rozwoju, lub zachowaniu pociechy.

Muzykoterapia stymuluje i rozwija słuch, wspiera rozwój mowy, redukuje problemy logopedyczne, motywuje do działania, uczy pracy zespołowej, stymuluje polisensorycznie.

Muzykoterapia wpływa na szeroko pojęty rozwój dziecka, zaspokaja potrzeby komunikacyjne, kognitywne, sensomotoryczne, poznawczo-ruchowe, społeczne, emocjonalne i psychologiczne.

Aktywność sensoryczna to ponad 80% czasu pracy układu nerwowego u człowieka w każdym wieku, dlatego ważne jest by jak najszybciej rozpocząć terapię. Muzykoterapia zapewnia dziecku bodźce muzyczne skierowane na konkretne zaburzenia, zachęcając pacjenta (w rozumieniu całego organizmu) do uruchomienia nowej interpretacji funkcji sensorycznych.

Muzykoterapia jest jedną z najlepszych form terapii w zaburzeniach sensorycznych przede wszystkim dlatego, że wymaga zaangażowanie ze strony pacjenta, ponieważ jest to terapia w której uczestniczą małe dzieci, najlepiej trafić do nich przez zabawę.

Komentarze